|
Đến nay, diện tích nuôi tôm ở Bình Định là 2.159,72 /2.433,6 ha, trong đó diện tích nuôi tôm thẻ chân trắng là 574,57 ha, tôm sú là 1.585,15 ha. Số lượng giống thả là 1.482,961 triệu con, tôm nuôi được từ 2 – 3,5 tháng. Vào cuối vụ nuôi, đặc biệt là các ao nuôi tôm có thời gian nuôi từ 2,5 – 4 tháng tuổi, lượng thước ăn hàng ngày cho xuống ao ngày càng cao, thức ăn dư thừa, phân tôm, xác tảo, xác phiêu sinh vật chết lắng xuống đáy ngày càng nhiều đã gây nên hiện tượng phì nhưỡng. Dưới tác động của ánh nắng mặt trời, tảo phát triển mạnh dày đặc trong ao tạo nên màu xanh đậm hoặc màu xanh đậm đen dẫn đến hiện tượng tôm thiếu oxy, tôm thường nổi đầu vào lúc đêm khuya hoặc sáng sớm. Khi trời đang nắng nóng, nhiệt độ nước tầng mặt cao mà có những cơn “mưa dông” đột ngột trong mùa hè sẽ gây nên hiện tượng xốc nhiệt, tảo chết hàng loạt. Khi tảo chết như vậy sẽ gây hiện tượng “xốc” cho động vật thuỷ sản làm giảm sức đề kháng và khả năng chống chịu bệnh tật của tôm, cá hoặc có thể gây chết hàng loạt. Trong môi trường ao nuôi thủy sản, sinh vật thủy sinh có vai trò quan trọng trong sự tồn tại, sinh trưởng và phát triển của động vật thủy sản nuôi. Sinh vật thủy sinh là nguồn thức ăn giàu dinh dưỡng cho động vật nuôi thủy sản đồng thời tạo nguồn oxy cung cấp cho động vật nuôi và góp phần làm trong sạch môi trường. Tuy vậy, bên cạnh các vai trò có lợi thì vi sinh vật thủy sinh cũng có những tác động bất lợi đến động vật nuôi thủy sản. Trong mùa nắng nóng, thực vật thuỷ sinh có thể phát triển mạnh, đặc biệt là tảo có thể phát triển mạnh gây nên hiện tượng nở hoa tiêu thụ hết ôxy trong ao vào lúc sáng sớm, đến khi tảo tàn lụi sẽ gây độc cho thuỷ sản. Trong các ao nuôi tôm, nếu kỹ thuật quản lý không tốt, có thể tảo đáy sẽ phát triển mạnh làm oxy trong ao biến động theo ngày đêm rất lớn gây sốc hoặc gây chết tôm. Khi thực vật phù du phát triển mạnh, các chỉ số môi trường biến động lớn như chỉ số pH giảm thấp vào lúc sáng sớm và tăng cao vào buổi chiều gây chênh lệnh lớn hơn 0,5 trong một ngày đêm gây sốc làm giảm hệ miễn dịch cho tôm nuôi. Chỉ số pH biến động cũng có thể tác động làm tăng tính độc của NH3, H2S. Khí độc NH3 là chất độc thường trực trong ao, nó chỉ gây độc khi pH nước tăng cao hơn 8,5. Khí độc H2S là khí nguy hiểm nhất trong ao nuôi tôm, khí độc này có thể gây yếu hoặc gây chết hàng loạt tôm nuôi trong ao nếu nó vượt quá ngưỡng (0,033 mg/l) kết hợp với pH thấp hơn 7,5. Để phòng tránh bệnh hoặc tôm chết xảy ra trong mùa “nắng mưa” này cần quan sát ao nuôi trước, trong và sau cơn mưa: Hàng ngày dạo xung quanh ao kiểm tra màu nước ao, nếu ao nuôi có màu xanh lá chuối non hoặc màu vàng nâu (màu nước trà), độ trong nước từ 2,5 – 3,5 cm là tốt nhất. Nếu ao nuôi có độ trong <2,5 cm, hoặc quan sát dưới góc ao, sau quạt nước (đập nước) thử xem có nhiều bọt, xác tảo nổi nhiều thì tiến hành các biện pháp kỹ thuật xử lý thích hợp. Trong và sau cơn mưa, quan sát xung quanh ao thử xem tôm có bị nuổi đầu hoặc vô mé bờ ao không, nếu tôm vô mé hoặc nổi đầu là có hiện tượng bị xốc hoặc bùng phát bệnh. “Phòng bệnh hơn chữa bệnh” là câu nói được luôn nhắc đến của PGS.TS Đỗ Thị Hoà Trường Đại Học Nha Trang thường nói trước các sinh viên và bà con nuôi tôm mỗi khi lên bục giảng hoặc đứng trước bà con nuôi tôm ở Khánh Hoà. Phòng bệnh là giải quyết cái gốc của bệnh đảm bảo tôm sinh trưởng phát triển bình thường, còn trị bệnh là biện pháp tình thế, nếu phát hiện muộn thì khả năng chữa trị không hiệu quả, tôm sẽ sinh trưởng và phát triển chậm lại sau mỗi lần bị bệnh. Vì vậy, để tránh hiện tượng tôm sốc và bbộc phát bệnh sau những cơn mưa rào, cần thực hiện các biện pháp phòng tránh như sau: (1) Quan sát ao nuôi nếu mà tảo phát triển quá dày (độ trong 0,5, tảo trong ao nuôi có màu không ổn định), sử dụng các loại men vi sinh như BRF2, Super VS, BioZum, … có thành phần vi sinh vật là vi khuẩn có lợi Bacillus subtilis, Saccharomyces boulardii, Lactobacillus plantarum và các enzyme tiêu hoá amilase, protease, lipase, liều lượng sử dụng theo hướng dẫn nhà sản xuất (2) Bón vôi nông nghiệp, zeolite cho ao và xung quanh bờ ao trước khi trời mưa, nếu trời mưa lớn và kéo dài cần xả bớt lượng nước tầng mặt và bón thêm vôi nông nghiệp (CaCO3) đều khắp ao với liều lượng 15 kg/100m2. (4) Chạy quạt nước liên tục trong suốt thời gian mưa. (5) Có thể không cho tôm ăn một bữa sau cơn mưa, hoặc giảm 1/3 lượng thức ăn/bữa khi cho tôm ăn. (6) Trộn men tiêu hoá, men vi sinh (ß –Glucal, Lecethine, biosubtil,…), khoáng chất (calxiPlus, calxiPhos,…), vitamin (C, B1, B6, B12) vào thức ăn cho tôm ăn để tăng cường sức đề kháng cho tôm (liều lượng theo hướng dẫn của nhà sản xuất). (7) Thường xuyên theo dõi tôm vào lúc nửa đêm đến sáng sớm, tránh hiện tượng thiếu ô xy sẽ làm giảm sức đề kháng của tôm. Nếu tôm có hiện tượng bất thường vào mé bờ ao do thiếu oxy thì cần sử dụng các loại oxy nước hoặc oxy hạt rải đều khắp ao. Nếu phát hiện tôm giảm ăn hoặc có hiện tượng bất thường khác phải báo ngay cho cán bộ khuyến ngư hoặc thú y xã, thu mẫu gửi đi xét nghiệm để kiểm tra xác định các yếu tố môi trường và tác nhân gây bệnh để có biện pháp kỹ thuật quản lý kịp thời./. |