Nước sạch và vệ sinh môi trường có tầm quan trọng đặc biệt trong đời sống con người và sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước. Nước sạch và vệ sinh môi trường là một trong những nhu cầu cơ bản của đời sống sinh hoạt hàng ngày và đang trở nên bức xúc trước yêu cầu bảo vệ sức khoẻ và cải thiện điều kiện sinh hoạt cho nhân dân, cấp nước là nhu cầu không thể thiếu trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Chiến lược Quốc gia Cấp nước sạch và vệ sinh nông thôn đến năm 2020 là một trong những chiến lược ưu tiên của Chính phủ  trong giai đoạn hiện nay.

 

Lễ phát động hưởng ứng tuần lễ nước sạch quốc gia về vệ sinh an toàn thực phậm (Ảnh: BBT) 

Theo Chỉ thị của Thủ Tướng Chính phủ từ năm 1998, hàng năm vào ngày 29 tháng 4 đến ngày 06 tháng 5 cả nước tổ chức Tuần lễ quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường.

Năm 2011 là năm đầu tiên thực hiện giai đoạn mới của Chương trình Mục tiêu quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn giai đoạn 2011-2015, cũng là giai đoạn hoàn thành các mục tiêu thiên niên kỷ mà Việt Nam cam kết với thế giới.

Sau 13 năm đẩy mạnh thực hiện Tuần lễ quốc qia nước sạch và vệ sinh môi trường, Tỉnh Bình Định đã đạt được những thành tựu rất đáng khích lệ. Khắp nơi trong tỉnh, từ thành thị đến nông thôn, từ miền xuôi lên miền núi đã xây dựng nhiều hoạt động, dự án có quy mô ngày càng lớn hơn, có công nghệ cao hơn trong phong trào thực hiện cung cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn. Điều quan trọng là qua phong trào thực hiện cung cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn đã tạo được nếp sống văn hóa, văn minh và nâng cao ý thức giữ gìn, bảo vệ môi trường của người dân. Đây là cơ sở hết sức quan trọng góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân, thúc đẩy mạnh mẽ chương trình phát triển nông thôn mới theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Những năm qua việc triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn tại Bình Định được sự chỉ đạo, quan tâm và giúp đỡ của Chính phủ, của các tổ chức quốc tế và cả cộng đồng. Tỉnh uỷ và UBND tỉnh Bình Định tổ chức thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn giai đoạn 2006 - 2010, đã có nhiều cố gắng nổ lực trong công tác cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn; 

Tính đến cuối năm 2010, Bình Định đã đầu tư xây dựng 120 công trình cấp nước tập trung; và 233.212 công trình cấp nước nhỏ lẻ đã cấp nước sinh hoạt cho 1.077.989 người/1.258.000 người dân nông thôn, đạt tỷ lệ 85,69%, trong đó có 48,5% số dân có nước sạch theo Quy chuẩn 02 Việt Nam của Bộ Y tế. Số hộ có công trình hố xí hợp vệ sinh là167.269/302.703 hộ nông thôn, đạt 55,3%;  

Công tác chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ xây dựng hệ thống Biôgas nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường, cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân được thực hiện có kết quả, được đông đảo nhân dân hưởng ứng tích cực, đến nay đã có hơn 10.000 chuồng trại gia súc có hệ thống biogas .

Tình trạng ô nhiễm môi trường ở các làng nghề được giảm thiểu đáng kể. Nhiều cơ quan đơn vị, địa phương, các tổ chức đoàn thể và nhân dân đã quan tâm đến công tác bảo vệ môi trường, tổ chức thu gom và xử lý rác, hưởng ứng một cách tích cực và trở thành hoạt động thường xuyên, góp phần cải thiện cuộc sống trong cộng đồng và bảo vệ môi trường sinh thái bền vững.

Tuy đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, song thực tế cho thấy tại nhiều vùng nông thôn, nhân dân vẫn chưa có nguồn nước hợp vệ sinh để thay thế nguồn nước bị ô nhiễm trong sinh hoạt hoặc bị thiếu nước sinh hoạt vào mùa nắng hạn kéo dài; nhiều hộ gia đình chưa có công trình vệ sinh, tập quán chăn nuôi lạc hậu còn phổ biến, nhất là ở những vùng sâu, vùng xa, khu vực đông dân cư ven biển. Việc bảo vệ môi trường ở nhiều thị trấn, thị tứ, khu dân cư, tại các khu sinh hoạt công cộng chưa được quan tâm đúng mức. Việc thu gom và xử lý chất thải, chăn nuôi, rác thải, nước thải sinh hoạt chưa triệt để; một số nơi đã xuất hiện ô nhiễm cục bộ, ảnh hưởng xấu đến sản xuất và đời sống. Một số nơi chất thải công nghiệp, chất thải y tế chưa được xử lý triệt để; tình trạng ô nhiễm môi trường ở một số làng nghề đã xuất hiện, việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân hoá học không hợp lý trong sản xuất nông nghiệp... đã và đang làm mất cân bằng sinh thái. Một số nơi nguồn nước ngầm bị cạn kiệt và ô nhiễm, ở một số khu, cụm công nghiệp, khu đô thị đã ô nhiễm vượt mức cho phép. Mặt dù đã xây dựng nhiều công trình cấp nước tập trung, công trình cấp nước hộ gia đình, nhưng tỷ lệ người dân sử dụng nguồn nước sạch còn hạn chế. Công tác vệ sinh môi trường nông thôn còn yếu, nhất là các khu đông dân cư, chợ nông thôn. Công tác quản lý khai thác các công trình cấp nước tập trung sau đầu tư còn nhiều bất cập.

Nguyên nhân chủ yếu của những hạn chế trên là do nhận thức của chúng ta chưa đầy đủ về tầm quan trọng của công tác nước sạch và vệ sinh môi trường, các cơ quan chức năng thiếu kiểm tra, đôn đốc, hoặc xử lý nghiêm những hành vi vi phạm. Công tác tuyên truyền giáo dục trong cộng đồng còn hạn chế; vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội chưa được phát huy đúng mức.

Để chương trình Tuần lễ quốc gia Nước sạch và vệ sinh môi trường năm nay đạt được nhiều kết quả hơn nữa, chúng ta phải làm cho mọi người dân ý thức được trách nhiệm đối với chính gia đình và đối với cộng đồng trong khai thác, bảo vệ nguồn nước và vệ sinh môi trường nông thôn. 

Những nội dung hoạt động trong Tuần lễ bao gồm tổ chức mít tinh, diễu hành và hoạt động hưởng; Hoạt động trồng cây xanh, phát động nhân dân tham gia xây dựng, sửa chữa, nâng cấp công trình, bảo vệ nguồn nước, ra quân làm tổng vệ sinh khơi thông cống rãnh, thu gom rác thải rộng khắp trong tuần lễ. Trong quá trình tổ chức có thể lồng ghép với các hoạt động văn hoá xã hội khác diễn ra tại địa phương.

Công tác tuyên truyền, cổ động đóng vai trò đặt biệt quan trọng trong suốt thời gian trước trong và sau tuần lễ. Tuy nhiên, việc chọn ra những loại hình truyền thông phù hợp với điều kiện của địa phương được đông đảo quần chúng quan tâm, là rất cần thiết trong quá trình tổ chức thực hiện, như cung cấp tờ rơi, panô, áp phích, băng ron, khẩu hiệu về nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn bằng những chất liệu có sẵn ở trên địa phương, kết hợp với hệ thống loa đài truyền thanh công cộng và phát thanh nhiều lần trong mỗi ngày, trong tuần nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, thay đổi hành vi trong việc sử dụng nước sạch và thực hành vệ sinh. 

Tuyên truyền và hướng dẫn người dân các biện pháp xử lý nước và trữ nước an toàn qui mô hộ gia đình; Đẩy mạnh và thực hiện chính sách khuyến khích đầu tư và quản lý vận hành công trình nước sạch nông thôn; Huy động các nguồn lực từ các tổ chức, thành phần kinh tế xã hội tham gia thực hiện Chương trình; Hoàn thành các công trình cấp nước sạch và vệ sinh nông thôn để sớm đưa vào sử dụng góp phần nâng cao sức khoẻ người dân.

Tăng cường công tác quản lý, khai thác các công trình cấp nước sau đầu tư; đẩy mạnh công tác kiểm tra chất lượng công trình và kiểm soát chất lượng nước; Triển khai ứng dụng công nghệ xử lý nước cho các vùng đặc biệt khó khăn về nguồn nước sạch và công nghệ xử lý chất thải.

Tỉnh Bình Định phát động Tuần lễ quốc gia Nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn từ ngày 26/4/2011 đến ngày 06/5/2011 và duy trì đến hết ngày Môi trường thế giới ngày 05/6/2011. Tuần lễ tổ chức trong không khí của toàn Đảng toàn dân chào mừng các sự kiện trọng đại của đất nước, tích cực thi đua hoàn thành nhiệm vụ kế hoạch năm 2011./.