Tình hình nguồn nước và một số giải pháp tưới trong vụ Thu và vụ Mùa 2011

Viết bởi VP Sở

Thứ ba, 19 Tháng 7 2011 05:31

Vụ Hè và vụ Thu năm 2011 Bình Định về cơ bản chịu ảnh hưởng của nắng nóng và đã xuất hiện hạn rải rác ở một số địa phương vào cuối vụ; một số các hồ chứa nước nhỏ đã gần hết nước; nắng nóng có khả năng kéo dài. Trước tình hình đó, việc chỉ đạo, điều hành sản xuất cuối vụ Thu và vụ Mùa năm 2011 cần có những giải pháp tưới tiêu nước cho cây trồng sản xuất vụ Thu và vụ Mùa năm 2011 như sau:

1.Tình hình chung: Hiện nay tỉnh Bình Định có 368 công trình thủy lợi kiên cố các loại, bao gồm 159 hồ chứa nước, 105 đập dâng và 104 trạm bơm. Tổng dung tích các hồ chứa là 562 triệu m3, các hồ này đã phối hợp với dòng chảy cơ bản các sông suối bảo đảm tưới chủ động khoảng 110.640 ha diện tích gieo trồng hàng năm của tỉnh.
2. Tình hình khí tượng thủy văn: Theo dự báo của Trung tâm khí tượng thủy văn Bình Định tháng 6 và đầu tháng 7 năm 2011, thời tiết khu vực tỉnh Bình Định chịu ảnh hưởng chủ yếu của rìa phía đông nam áp thấp nóng phía tây, gió mùa tây nam cường độ trung bình đến mạnh, phía nam rãnh áp thấp nối với tâm ATNĐ ở thời kỳ đầu và đới gió mùa Tây Nam hoạt động trung bình đến mạnh.
Tổng lượng mưa tháng 6 từ 7.7 – 14.7mm ở vùng đồng bằng phía nam tỉnh, từ 65.0-127.1mm ở phía bắc và vùng núi tỉnh; nhìn chung thấp hơn TBNN cùng kỳ từ 25-63 mm, số ngày mưa từ 5-13 ngày. Mực nước trên các sông trong tỉnh cả ba thời kỳ ít biến đổi; mực nước bình quân tháng trên sông An Lão tại An Hòa: 19.15m thấp hơn tung bình nhiều năm cùng kỳ 0.24m; sông
Kôn tại Bình Nghi 14.07 xấp xỉ TBNN cùng kỳ; nhiệt độ trung bình: 29.1 – 30.50C, nhiệt độ cao nhất 36.0 – 37.20C
Với tình hình khí tượng thủy văn như vậy sẽ ảnh hưởng lớn đến nguồn nước tưới; nhất là lượng nước trong các hồ chứa và các đập dâng có diện tích lưu vực nhỏ có khả năng xuống rất nhanh trong thời gian đến.
3. Tình hình nguồn nước:
Tổng lượng mưa trong tháng 6 thấp hơn TBNN, nắng nóng kéo dài nên dung tích các hồ chứa trong tháng qua đã giảm nhanh. Tính đến ngày 30/6/2011 tổng lượng nước hiện có trong các hồ là: 323,6/ 567 triệu m3 đạt 57,0% so thiết kế. Trong đó các hồ chứa do địa phương quản lý còn 40,46/ 116,35 triệu m3 đạt 34,8% so thiết kế, các hồ chứa nước lớn do Công ty TNHH KTCT Thủy lợi quản lý tích được 283,13/451,04 triệu m3 đạt 62,8% dung tích thiết kế.
Lưu lượng dòng chảy trên sông Lại Giang (tại đập Lại Giang) 0,3 m3/s, trên sông Kôn (đo tại Đại Bình) 65,0 m3/s.
Diện tích lúa vụ Hè Thu năm 2011 đến nay đã có một số diện tích thiếu nước và có khả năng thiếu nước, tập trung ở các huyện An Lão, Hoài Nhơn, Tây Sơn. Số diện tích thiếu nước này do các hồ chứa nước nhỏ hiện nay đã hết nước, các đập bổi trên sông, suối nhỏ không còn lưu lượng cơ bản.
4.Các biện pháp phục vụ sản xuất cuối vụ Hè Thu và vụ Mùa 2011:
4.1. Đối với lúa Hè và lúa Thu:
Lúa Hè hiện nay về cơ bản các địa phương đang thu hoạch và chuẩn bị gieo sạ cho vụ Mùa nên về cơ bản diện tích lúa Hè không bị hạn;
Đối với lúa Thu, hiện nay đã xuất hiện tình trạng thiếu nước rải rác, cục bộ tại một số địa phương. Để khắc phục tình hình thiếu nước đảm bảo phục vụ sản xuất và dân sinh hạn chế thấp nhất thiệt hại do hạn xảy ra; Sở Nông nghiệp và PTNT đề nghị các địa phương, Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi và các đơn vị cần thực hiện các biện pháp sau:
+ Công ty TNH Khai thác công trình thủy lợi bảo đảm tưới đủ nước cho toàn bộ lúa vụ Thu do công ty hợp đồng tưới; diện tích còn lại. Công ty cần xả một lượng nước hợp lý về hạ lưu sông Kôn để tham gia đẩy mặn, ém phèn. Có kế hoạch phối hợp bổ sung nước hồ Vạn Hội và đập Lại Giang để cấp nước về các xã Hoài Hương, Hoài Xuân, v.v..để cấp nước sinh hoạt cho người, gia súc và cấp nước cho lúa vụ Thu.
+ Các địa phương chủ động cân đối nguồn nước, thực hiện cấp nước tiết kiệm; đối với hồ chứa tổ chức tưới ẩm, đối với trạm bơm điện trên sông, suối cần tận dụng lưu lượng cơ bản để bơm cấp nước cho lúa Thu nhằm tăng độ ẩm trên ruộng, giảm tổn thất bốc hơi, kéo dài thời gian tưới;
+ Đối với các vùng nguồn nước không bảo đảm cấp cả vụ, cần tưới ẩm để tiết kiệm nước và chỉ cấp tập trung nước cho cây lúa ở giai đoạn quyết định năng suất (làm đòng - ngậm sữa);
+ Chủ động các biện pháp chống hạn, sử dụng các giếng khoan, đào được hỗ trợ năm 2010 để bơm, tát chống hạn.
+ Chi cục Thủy lợi, đê điều & PCLB tổ chức quản lý, vận hành các cống, tràn trên đê Đông không để xâm nhập mặn tràn vào đồng gây nhiễm phèn, mặn làm chết lúa; đồng thời bảo đảm tiêu úng cho cây lúa trong các giai đoạn sinh trưởng.
4.2. Đối với vụ Mùa:
Để chủ động kế hoạch sản xuất vụ Mùa năm 2011 đề nghị UBND các huyện cần cân đối khả năng nguồn nước tưới của các công trình hồ, đập, trạm bơm, ..để có căn cứ xây dựng kế hoạch vụ Mùa.
Qua theo dõi và báo cáo tình hình kho nước các huyện và công ty TNHH KTCTTL; nhận thấy khả năng tưới vụ Mùa năm 2011 khá hơn năm 2010, trong đó gồm diện tích tưới của công ty TNHH KTCTTL, một số trạm bơm trên sông có thể chủ động về nước. Riêng các hồ chứa nhỏ do huyện quản lý, diện tích tưới vụ mùa sẽ bị hạn chế do một số hồ chứa nhỏ có khả năng hết nước.
Để bảo đảm thực hiện kế hoạch tưới vụ Mùa năm 2011 thắng lợi, hạn chế khả năng thiếu nước cho cây trồng đề nghị:
+ Chỉ gieo sạ lúa vụ Mùa ở những nơi chủ động nước; đối với vùng không chủ động nước, vùng không có công trình thủy lợi cấp nước thì gieo khô chờ nước trời. Cây màu tưới ẩm, sử dụng nguồn nước ao, hồ và nước ngầm tại chỗ bằng cách sử dụng các giếng khoan, đào năm 2010 để bơm; các địa phương sử dụng nước ngầm để tưới cho cây trồng cần thực hiện theo hướng dẫn của Trung tâm Nước sinh hoạt và VSMTNT để tránh khai thác nguồn nước ngầm bị nhiễm phèn, mặn vừa không sử dụng được vừa ảnh hưởng đến chất lượng tầng nuớc ngầm;
+ Công ty TNHH KTCTTL cân đối lại nguồn nước và thông báo tình hình nguồn nước để địa phương chủ động sản xuất; chỉ cấp nước sạ lúa vụ Mùa ở những công trình bảo đảm đủ nguồn nước, các công trình không bảo đảm nước Công ty thông báo để địa phương chủ động biện pháp canh tác, nhằm tránh gây ra hạn giữa vụ cho cây trồng làm ảnh hưởng đến năng suất, sản lượng.
+ Các địa phương cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo (đặc biệt là cấp cơ sở) đối với công tác thủy lợi, giải quyết kịp thời những nơi căng thẳng hoặc có tranh chấp về nước tưới, không để xảy ra tình trạng bức xúc trong dân; đồng thời tuyên truyền, vận động nhân dân các biện pháp sản xuất thích nghi với điều kiện hạn, phèn, mặn xâm nhập. Có kế hoạch bảo quản, sử dụng các giếng khoan, đào (được hỗ trợ năm 2010) để sẵn sàng đưa vào bơm tưới chống hạn cho cây trồng.
+ Đối với những vùng khó khăn về nguồn nước tưới cần thực hành tưới tiết kiệm, cung cấp nước theo yêu cầu sinh trưởng của cây trồng: đối với cây lúa chỉ giữ mực nước trên ruộng từ 3 đến 6 cm trong thời kỳ gieo sạ và thời kỳ trỗ, các thời kỳ khác chỉ cần tưới ẩm; mức tưới là 400 m3/ha cho 1 đợt tưới, thời gian 10 ngày/đợt;
+ Song song với việc chống hạn, các địa phương, Công ty TNHH KTCTTL, Chi cục Thuy lọi, đê điều & PCLB cần có kế hoạch chủ động trong công tác chống úng, ngập lũ do mưa lũ sớm. Kiểm tra các hệ thống tiêu thoát nước, tổ chức quản lý, vận hành các cống, tràn trên đê không để lúa bị úng ngập khi có mưa lũ xảy ra./.(Phòng QLXDCT)

Tin mới: