Rừng phòng hộ ven biển có tác dụng chặn đứng nạn cát bay và cố định các cồn cát di động. Thông thường, các hoạt động lâm nghiệp, xây dựng rừng phòng hộ trên đất cát phải đi trước một bước để tạo tiền đề cho sự phát triển sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản. Mối quan hệ giữa sản xuất nông nghiệp, thủy sản, lâm nghiệp trên vùng đất cát là mối quan hệ chặt chẽ hữu cơ, yếu tố này quyết định sự tồn tại của yếu tố kia và ngược lại. Đồng thời, cải thiện được các điều kiện khắc nghiệt của môi trường vùng đất cát, như nhiệt độ ở lớp cát mặt quá cao trong mùa hè và sự thiếu hụt nước nghiêm trọng trong mùa khô. Ngoài ra, rừng ven biển còn giúp nâng cao năng suất các loài cây trồng, vật nuôi và thủy sản. Đáp ứng được nhu cầu thiết yếu về củi đun và gỗ gia dụng cho nhân dân sống trên vùng đất cát. Sức sản xuất và độ phì của đất cát không ngừng được cải thiện và nâng cao, do chống được nạn cát bay, hạn chế được quá trình rửa trôi (bạc màu) ở lớp cát trên mặt và cung cấp khối lượng lớn các chất hữu cơ cho đất cát.

Ý thức được tầm quan trọng như vậy, trong thời gian qua, chính quyền và nhân dân huyện Phù Mỹ đã trồng được 2.594,98 ha rừng phòng hộ ven biển và rừng đã phát huy tác dụng. Tuy nhiên, những năm gần đây, với các quyết định của cấp có thẩm quyền đã thu hồi và chuyển mục đích sử dụng một số diện tích đất rừng phòng hộ ven biển sang khai thác sa khoáng titan. Và việc này đã có tác động đến công tác bảo vệ rừng và chức năng phòng hộ của rừng trong thời gian qua.
Hiện tại, trên địa bàn huyện Phù Mỹ có 13 doanh nghiệp được các cấp có thẩm quyền cấp phép  hoạt động khai thác sa khoáng titan, với tổng diện tích rừng phòng hộ và đất lâm nghiệp được chuyển mục đích sử dụng là 594,6 ha. Thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát việc thi hành pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn quản lý, thời gian qua, Hạt Kiểm lâm huyện Phù Mỹ đã tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành Luật bảo vệ và phát triển rừng. Hạt Kiểm lâm đã phối hợp với Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện, chính quyền địa phương các xã kiểm tra, phát hiện 01 vụ phá rừng phòng hộ ven biển, 07 vụ lấn chiếm trái phép đất quy hoạch cho mục đích lâm nghiệp và đã đề xuất cho cấp có thẩm quyền ra quyết định xử phạt hành chính với tổng số tiền là 119.000.000 đồng. Tuy nhiên, hoạt động khai thác sa khoáng titan của các doanh nghiệp ra ngoài vùng được cấp phép, xâm hại đến rừng phòng hộ chưa được các cấp, các ngành chức năng quan tâm kiểm tra, giám sát, xử lý kịp thời. Chính vì điều này đã tác động tiêu cực đến những hộ dân nhận khoán bảo vệ rừng cũng tham gia phá rừng, khai thác trái phép sa khoáng titan, làm phức tạp cho công tác quản lý địa bàn của chính quyền địa phương và công tác bảo vệ rừng của cơ quan kiểm lâm.
Có thể nhận thấy những bất cập, đó là: công tác tuyên truyền, vận động, giải thích cho nhân dân ở các khu vực khai thác sa khoáng titan chưa thấu đáo; quá trình khai thác đã gây ra tác động xấu đến đời sống của nhân dân. Về phía chính quyền cơ sở, các chủ trương về phát triển kinh tế - xã hội, các quy định của pháp luật về tài nguyên – khoáng sản, việc quy hoạch, đánh giá tác động môi trường, phục hồi môi trường, tận thu lâm sản, cấp phép, tổ chức khai thác sa khoáng,…chưa được tuyên truyền, phổ biến cụ thể để người dân tường tận. Về phía các doanh nghiệp, thời gian khai thác, tận thu kéo dài; việc hoàn thổ trả lại mặt bằng để trồng rừng không đảm bảo, việc trồng lại rừng chậm (chỉ có 04 doanh nghiệp trồng lại rừng phòng hộ, với diện tích 24 ha), việc trồng rừng không có hồ sơ thiết kế, cây giống không đảm bảo chất lượng,…
Ảnh hưởng xấu của việc mất rừng phòng hộ ven biển đã rõ, hiện tượng cát bay đã ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt của người dân; việc hút nước để đãi sa khoáng titan đã làm ô nhiễm mạch nước ngầm và làm cạn kiệt mạch nước ngọt bề mặt dẫn đến cây trồng chết hàng loạt. Vì vậy, để bảo vệ phát huy tác dụng của rừng phòng hộ ven biển, trong thời gian tới, Hạt Kiểm lâm huyện  Phù Mỹ sẽ tiếp tục tham mưu cho chính quyền địa phương thực hiện tốt trách nhiệm quản lý nhà nước về rừng và đất lâm nghiệp theo Quyết định số 245/1998/QĐ-TTg,  ngày 21/12/1998, của Thủ tướng Chính phủ; tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng, nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm về bảo vệ và phát triển rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng trong nhân dân; phối hợp với các cơ quan liên quan, chính quyền địa phương kiểm  tra, giám sát hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn huyện, nếu tổ chức, cá nhân nào vi phạm Luật bảo vệ và phát triển rừng thì kiên quyết xử lý theo thẩm quyền hoặc đề nghị cấp có thẩm quyền xử lý; phối hợp với Đồn Biên phòng 312, chính quyền địa phương các xã ven biển tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát để phát hiện, ngăn chặn kịp thời tình trạng phá rừng, khai thác trái phép rừng phòng hộ ven biển.
Để phục hồi nhanh chóng rừng phòng hộ ven biển sau khai thác sa khoáng titan, đề nghị các cấp, các ngành và các doanh nghiệp phải thực hiện nghiêm túc Quyết định số 51/2009/QĐ-UBND, ngày 25/12/2009, của UBND tỉnh Bình Định về việc ban hành Quy định về quản lý hoạt động khoáng sản trên địa bàn tỉnh Bình Định; và Quyết định số 39/QĐ-UBND, ngày 29/01/2010, của UBND tỉnh Bình Định về việc ban hành Quy định về quản lý hoạt động khai thác sa khoáng titan trên địa bàn tỉnh Bình Định. Phải kiên quyết trồng rừng phục hồi môi trường hằng năm và phải đảm bảo theo đúng thiết kế, kỹ thuật, quy chuẩn theo quy định của ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn. Thực tế cho thấy, khả năng phục hồi rừng sau khai thác sa khoáng titan là không cao, vì lớp đất cát mặt đã bị nhiễm mặn, không có nước ngọt, đất không có độ phì, không có các hợp chất hữu cơ,… vì vậy, tỉ lệ cây sống thấp, khả năng sinh trưởng, phát triển kém; để có được những cáng rừng phòng hộ ven biển như hiện nay, thì phải mất khoảng thời gian 20 – 30 năm, mà trước đó, môi trường để cho cây sinh trưởng, phát triển hoàn toàn thuận lợi. Chính vì vậy, các cơ quan chuyên môn cần phải nghiêm túc trong việc đánh giá tác động môi trường sau khai thác sa khoáng titan, nhất là hiện tượng đất bị mặn hóa thứ sinh do dâng cao nước nước ngầm, và hiện tượng lượng nước trong đất thấp hơn mức giới hạn, không đủ cung cấp cho thực vật sinh trưởng, phát triển bình thường để có kết luận chính xác. Nếu rừng phục hồi nhanh chóng thì việc chuyển mục đích của rừng phòng hộ ven biển sang khai thác sa khoáng titan là việc bình thường; nếu sau khai thác sa khoáng titan mà rừng không thể phục hồi thì sẽ lợi bất cập hại./.