Trong thời gian qua, nhờ sự tập trung chỉ đạo và hỗ trợ của các cấp các ngành diện tích lúa lai ở tỉnh ta không ngừng tăng lên, năng suất và hiệu quả kinh tế tăng đáng kể so với lúa thuần. Tuy nhiên, bên cạnh đa số nông dân thực hiện đúng quy trình sản xuất lúa lai vẫn còn một số nông dân chưa tuân thủ theo hướng dẫn và khuyến cáo của ngành nông nghiệp, nên không phát huy được tiềm năng năng suất của giống, cá biệt có nơi năng suất và hiệu quả thấp hơn giống lúa thuần. Những nhược điểm thường gặp là: ngâm ủ giống không đúng kỹ thuật, sạ dày, bón phân không đầy đủ và cân đối, điều tiết nước trong các giai đoạn sinh trưởng chưa hợp lý.   

Vụ Đông Xuân năm nay, tỉnh tiếp tục thực hiên chính sách trợ giá lúa lai, một số huyện, thành phố trích ngân sách hỗ trợ thêm, nên nông dân đã đăng ký sản xuất trên 5.000 ha lúa lai. Đây là điều kiện thuận lợi để tăng sản lượng lương thực, góp phần giữ vững tốc độ tăng trưởng của nông nghiệp, tăng hiệu quả sản xuất lúa và thu nhập cho người nông dân, tạo tiền đề để mở rộng phát triển lúa lai ở tỉnh ta trong thời gian đến. Tuy nhiên, trước tình hình mở rộng diện tích lúa lai trong vụ Đông Xuân 2011-2012, nhất là ở những vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng lâu nay chưa làm lúa lai, do vậy đòi hỏi công tác chỉ đạo phải hết sức chặt chẽ, sâu sát và bằng nhiều biện pháp đồng bộ thì mới đạt được kết quả cao.

  Để khắc phục những nhược điểm vừa qua, đảm bảo sản xuất lúa lai đạt năng suất và hiệu quả cao Sở Nông nghiệp và PTNT đề nghị UBND các huyện, TP tập trung chỉ đạo Phòng Nông nghiệp và PTNT và các đơn vị, địa phương liên quan triển khai những công việc sau đây:

1. Kỹ thuật sản xuất lúa lai khác với lúa thuần, đặc biệt lưu ý là: 

- Thời gian ngâm giống lúa lai ngắn hơn (chỉ từ 14-16 giờ), nếu kéo dài thời gian ngâm giống như lúa thuần sẽ làm cho tỷ lệ nảy mầm giảm nghiêm trọng. 

- Khả năng đẻ nhánh của lúa lai rất khỏe nên phải sạ đúng lượng giống theo quy định (từ 2 đến 2,5 kg/sào), nếu sạ vượt quá lượng giống quy định sẽ làm cho quần thể ruộng lúa quá dày, nhánh hữu hiệu thấp, lúa trỗ không thoát, bông ngắn, tỷ lệ lép cao, năng suất thấp; hiệu suất sử dụng phân bón thấp và sâu bệnh dễ phát sinh gây hại.

- Lúa lai có tiềm năng năng suất cao nên đòi hỏi phải thâm canh. Yêu cầu đầu tư phân bón đầy đủ, cân đối, bón phân theo phương pháp «5 đúng và 1 cân đối» thì mới đạt được năng suất và hiệu quả kinh tế cao.

- Việc điều tiết chế độ tưới nước trong các giai đoạn sinh trưởng của lúa lai cũng rất quan trọng, nếu điều tiết tốt nước tưới trong các giai đoạn sinh trưởng sẽ tăng số nhánh hữu hiệu trên một đơn vị diện tích; tạo điều kiện cho lúa phân hóa đòng và trỗ tập trung.

2. Các giải pháp chỉ đạo, hướng dẫn nông dân:

 Để nông dân thực hiện đúng quy trình kỹ thuật sản xuất lúa lai, cần tập trung thực hiện các giải pháp sau đây: 

- Tăng cường công tác thông tin tuyên truyền về kỹ thuật sản xuất lúa lai trên các phương tiện thông tin đại chúng. Đặc biệt là ưu tiên tăng số lần đọc tài liệu kỹ thuật sản xuất lúa lai trên hệ thống đài truyền thanh cấp xã.

- Tổ chức các lớp tập huấn gắn với việc phát tài liệu kỹ thuật sản xuất lúa lai cho các hộ nông dân có sản xuất lúa lai trong vụ Đông Xuân 2011-2012. 

- Thành lập các tổ chỉ đạo sản xuất Đông Xuân gắn với việc chỉ đạo sản xuất lúa lai ở cơ sở; huy động cán bộ kỹ thuật nông nghiệp, cán bộ khuyến nông viên ở xã, cán bộ kỹ thuật ở các HTX NN trong công tác chỉ đạo kiểm tra hướng dẫn kỹ thuật ngâm ủ giống, quản lý lượng giống gieo sạ, chăm sóc, bón phân đúng qui trình ; theo phương pháp cầm tay chỉ việc, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng lâu nay chưa làm lúa lai. Không nên chủ quan chỉ tổ chức tập huấn mà thiếu kiểm tra, hướng dẫn trực tiếp.

- Khuyến khích nông dân sử dụng công cụ sạ hàng để đảm bảo mật độ. Các địa phương cần huy động và sử dụng hết công suất của các công cụ sạ hàng đã trang bị và hỗ trợ mua thêm công cụ sạ hàng để tăng diện tích được sạ hàng, giảm diện tích sạ lan.

- Tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đàng, chính quyền và sự phối hợp của các hội đoàn thể trong chỉ đạo sản xuất Đông Xuân nói chung và phát triển lúa lai nói riêng. Xem đây là nhiệm vụ trọng tâm của địa phương.

Sở Nông nghiệp và PTNT giao Trung tâm khuyến nông- khuyến ngư, Trung tâm giống cây trồng, Chi cục BVTV và các tổ chỉ đạo sản xuất trồng trọt năm 2012 của Sở phối hợp với Phòng Nông nghiệp/Kinh tế các huyện, Tp và các đơn vị liên quan triển khai công tác tập huấn hướng dẫn kỹ thuật sản xuất lúa lai, in ấn và cung cấp tài liệu kỹ thuật cho các đài truyền thanh xã và hộ nông dân; Theo dõi kiểm tra việc áp dụng kỹ thuật, tình hình sinh trưởng và phát triển lúa lai trong cả vụ sản xuất, kịp thời phát hiện và giúp nông dân giải quyết những vấn đề nảy sinh trên đồng ruộng, đảm bảo đạt năng suất và hiệu quả cao. Cuối vụ có báo cáo đánh giá hiệu quả sản xuất lúa lai trên phạm vi cả tỉnh và đề xuất bước phát triển tiếp theo.

Sở Nông nghiệp và PTNT đề nghị UBND các huyện, thành phố quan tâm chỉ đạo, yêu cầu các đơn vị liên quan trực thuộc Sở triển khai thực hiện./.