Từ vụ ĐX 2008-2009 được sự cho phép của Sở NN& PTNT, Trung Tâm khuyến nông khuyến ngư Bình Định đã đẩy mạnh tiến hành khảo nghiệm, sản xuất thử các bộ giống lúa mới nhằm chọn ra các giống lúa có năng suất, chất lượng tốt đưa vào cơ cấu giống của tỉnh.
Qua tổ chức sản xuất khảo nghiệm các bộ giống lúa thuần trung, ngắn ngày, bộ giống lúa lai và đã đạt được kết quả bước đầu; một số giống đã cho thấy các ưu điểm như khả năng sinh trưởng và phát triển tôt, kháng được một số đối tượng sâu bệnh, cho năng suất cao, chất lượng khá và có nhiều triển vọng đã được Sở NN& PTNT đưa vào cơ cấu sản xuất thử ở vụ Đông xuân 2009- 2010 và ở vụ Hè thu vừa qua như các giống VTNA-1, MT36, TP5, Hương cốm vv…và hầu hết các giống đều đã khẳng định được ưu thế qua quá trình sản xuất. Trong các giống đã được đưa vào cơ cấu sản xuất thử, giống VTNA1 đã khẳng định được ưu thế vượt trội.

tại huyện Hoài Nhơn (Thanh Sơn)

Được biết giống lúa thuần Vật Tư NA-1 do Tổng Công ty CP Vật tư nông nghiệp Nghệ An chọn tạo và đã được Bộ Nông nghiệp & PTNT công nhận đặc cách theo Quyết định số 252/QĐ-TT-CLT Ngày 4/11/2008. Vụ ĐX 2008-2009, Trung tâm Khuyến nông- khuyến ngư Bình Định tiến hành khảo nghiệm giống lúa thuần Vật Tư NA-01 tại HTX NN Ân Hữu 1- Hoài Ân. Kết quả: năng suất thực thu 72,0tạ/ha; tiếp tục sản xuất vụ hè, năng xuất đạt được 68tạ/ha, vụ Thu năng suất đạt 70tạ/ha, vụ 3 năng suất đạt 66tạ/ha. Từ kết quả này Sở Nông nghiệp& PTNT đồng ý đưa giống lúa VTNA-01 vào cơ cấu sản xuất thử từ vụ ĐX 2009-2010. Trung tâm Khuyến nông đã tổ chức sản xuất thử để nhân giống cấp 1, tại 5 huyện với diện tích sản xuất là 140ha, Trong đó: Hoài An 80ha; Hoài Nhơn 10ha; An Nhơn 25ha; Phù Mỹ 5ha; Tây Sơn: 5 sào. Quá trình sản xuất cũng cho thấy, giống lúa thuần VTNA-1 có nhiều ưu điểm: khả năng đẻ nhánh khỏe, ít đổ ngã, có khả năng chống chịu tốt với một số đối tượng sâu bệnh như sâu cuốn lá nhỏ, rầy nâu và bệnh đạo ôn. Kết quả tại các huyện sử dụng giống nguyên chủng để gieo sạ với mật độ 4- 5 kg/sào đã cho năng suất: Hoài Ân 67tạ/ha, Hoài Nhơn 68tạ/ha, An Nhơn 68tạ/ha, Phù Mỹ 70tạ/ha và Tây Sơn 71tạ/ha. Riêng tại Hoài Nhơn, HTX NN Hoài Mỹ 1 đã mạnh dạn ký Hợp đồng với Tổng công ty CP Vật tư nông nghiệp Nghệ An tổ chức sản xuất 20ha giống nguyên chủng, tại đây sử dụng giống siêu nguyên chủng gieo sạ với mật độ bình quân 2,5 kg/sào cho năng suất bình quân từ 72 tạ/ha, có 3.500 m2 sạ với mật độ 2 kg/sào cho năng suất 75 tạ/ha cho thấy giống lúa thuần VTNA1 có khả năng đẻ nhanh khỏe không thua kém gì so với lúa lai. Đây là giống lúa trung ngày, với thời gian sinh trưởng từ 100- 105 ngày ở vụ Đông xuân, 90- 95 ngày ở vụ hè thu và vụ mùa thích hợp với sản xuất cả 3 vụ trong năm, đặc biệt là ưu thế về khả năng cho năng suất ổn định so với các giống lúa khác (từ 65- 75 tạ/ha), hạt gạo dài phẩm chất gạo ngon nên bước đầu đã được bà con nông dân chấp nhận. Tiếp đến ở vụ Hè thu 2010 diện tích sản xuất và nhân giống lúa thuần VTNA1 đã đạt tới hơn 600 ha chủ yếu ở các huyện Hoài Ân, Hoài Nhơn, An Nhơn và Phù Mỹ. Tuy đến nay chưa đánh giá được chính xác năng suất của giống lúa VTNA-1 sản xuất ở vụ Hè thu vừa qua, nhưng qua theo dõi ở các địa phương có thể khẳng định: ngoài các ưu thế đã được xác định ở các vụ trước, đây còn là giống lúa có khả năng chống chịu hạn tốt và cho năng suất ổn định trên 65 tạ/ha. Chính vì từ những ưu điểm này Sở NN& PTNT đã tiếp tục đưa giống lúa VTNA-1 vào cơ cấu sản xuất thử ở vụ mùa năm 2010. Có thể nói cùng với các giống lúa do Trung tâm Khuyến nông khuyến ngư tỉnh tiến hành khảo nghiệm trong nhưng năm qua, với các giống được đưa vào cơ cấu sản xuất thử như MT36, TP5, Hương cốm; giống lúa VTNA1 qua gần 3 năm sản xuất trên địa bàn Bình Định tại nhiều địa phương khác nhau đã khẳng định được tiềm năng và triển vọng để đưa vào cơ cấu giống lúa của tỉnh cho cả chân 2 vụ và 3 vụ/năm thay thế các giống lúa cũ đã bị thoái hóa, phẩm chất gạo kém, nhằm đáp ứng yêu cầu sản xuất của bà con nông dân./.