Sau khi diêm dân thu hoạch vài lứa muối đầu mùa tranh thủ làm sớm, mới bước vào chính vụ thì đợt mưa trái mùa trong những ngày đầu tháng 4 này đã làm toàn bộ hơn 240 ha ruộng muối trong tỉnh bị mất trắng hoàn toàn, ước thiệt hại hàng tỉ đồng. Mấy hôm nay, bà con diêm dân ngồi bó gối nhìn đồng muối bị nước ngập trắng mà lòng quặn thắt…

 
Bà Trần Thị Liên, diêm dân ở khu vực  4, phường Nhơn Bình (TP Quy Nhơn) ngồi buồn bã bên ruộng muối bị nước mưa ngập trắng.

* Khóc trên đồng muối

Những ngày đầu tháng 4 này, chúng tôi có mặt trên cánh đồng muối Nhà Chung, thuộc khu vực 4, phường Nhơn Bình (TP Quy Nhơn). Tuy đang vào chính vụ nhưng quang cảnh đồng muối vắng hoe không một bóng người, các ruộng muối nước ngập lênh láng. Đã hơn một tuần rồi, việc sản xuất muối ở địa phương lâm vào cảnh khó khăn do trời mưa lớn bất thường.

Bà Trần Thị Liên, diêm dân ở đây, buồn rầu cho biết: “Tiêu hết rồi mấy chú ơi! Mấy đợt mưa lớn từ đầu tháng 4 đến nay đã “cuỗm” hết sạch muối của bà con diêm dân chúng tôi. Mọi năm vào thời điểm này là muối đổ trắng đồng, người cào, người gánh muối... làm không hết việc. Còn năm nay đang vào chính vụ muối mà ông trời giở chứng, diêm dân phải bó gối nằm nhà!”.

Ông Nguyễn Đức Nhã, cũng là diêm dân ở khu vực 4, phường Nhơn Bình, than thở: “Nghề làm muối cơ cực trăm bề, để có được hạt muối phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết. Trời nắng gắt thì được mùa, nhưng chỉ cần một cơn mưa giông là mọi thứ đều trở thành… công cốc. Cứ sau mỗi cơn mưa thì diêm dân phải đầu tư cải tạo lại ruộng muối, đầm đi đầm lại nền ruộng, đắp lại bờ, rồi tháo nước chờ từ 4 - 5 ngày liên tục có nắng gay gắt thì muối mới kết tinh được. Tôi làm 2.000m2 ruộng muối, nhưng từ đầu vụ đến giờ chưa thu hoạch được hạt muối nào để bán”.

Theo ông Võ Bình Tâm, Bí thư Chi bộ khu vực 4, phường Nhơn Bình: Đợt mưa trái mùa mấy ngày vừa qua đã làm trôi hơn 50 tấn muối của diêm dân phường Nhơn Bình, ước tính thiệt hại hơn 100 triệu đồng. Cứ ngỡ trời mưa 1-2 ngày sẽ dứt nhưng cả tuần rồi vẫn tiếp tục mưa, nên đi đến đâu cũng nghe diêm dân than thở. Thời tiết cứ mưa nắng bất thường như thế này thì vụ muối năm nay cũng sẽ tiếp tục bị mất mùa.

Cánh đồng muối thuộc thôn Diêm Vân, xã Phước Thuận (Tuy Phước) có diện tích khoảng 20 ha, lúc này cũng mênh mông biển nước. Bà Dương Thị Thấu, diêm dân ở đây, cho biết: “Tôi làm 2.000m2 ruộng muối, vừa chuẩn bị cào thì trời đổ mưa lớn làm cho hàng tấn muối tan thành nước. Mấy năm trước, đến giờ này đã thu được 5-7 tấn muối, còn năm nay coi như bị mất trắng. Bây giờ đi đâu cũng nghe bà con than ông trời không thương diêm dân”.

Theo ông Dương Văn Thừa, phó thôn Diêm Vân: Mấy năm trước, đến giờ này đồng muối 20 ha ở địa phương đã cho sản lượng muối trên 100 tấn, nhưng năm nay chưa được hột muối nào. Mưa bất thường làm cho việc sản xuất muối mất mùa, 230 hộ diêm dân ở địa phương lâm vào cảnh túng thiếu, phải vất vả bươn chải thêm nhiều nghề phụ mới lo đủ cái ăn.

Những cánh đồng muối ở Phù Mỹ, Phù Cát cũng lâm vào hoàn cảnh tương tự do mưa lớn và kéo dài trên diện rộng. Theo thống kê của ngành chức năng, đợt mưa bất thường vừa qua đã làm cho sản lượng muối bị sụt giảm mạnh. Đến nay, sản lượng muối thu hoạch được mới chỉ đạt khoảng 3.000 - 4.000 tấn, thấp hơn trung bình cùng kỳ các năm trước từ 8.000 - 10.000 tấn.

* Giá muối sẽ bình ổn

Hiện nay giá muối tuy có giảm so với tháng trước, song cũng cao hơn so với trung bình các năm trước. Ngày 6.4, giá muối thu mua tại Chi nhánh muối I-ốt Bình Định dao động từ 1.400 - 1.550 đồng/kg, thậm chí muối có chất lượng tốt được đẩy lên với giá cao hơn. Tại đồng muối Nhà Chung, phường Nhơn Bình (TP Quy Nhơn), thời điểm hiện nay có hàng chục thương lái lùng sục thu mua muối. Tuy nhiên, do mưa lớn bất thường, sản xuất muối đình trệ nên phải đến 20 ngày nữa nếu trời nắng tốt mới bắt đầu có muối trở lại.

Theo ông Phạm Văn Sơn, Phó Giám đốc Chi nhánh muối I-ốt Bình Định, giá muối năm nay sẽ bình ổn và nằm ở mức cao hơn so với trung bình nhiều năm. Các năm trước, lượng muối ở các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận được mùa đổ ra nhiều làm giá xuống thấp. Năm nay, hầu hết các địa phương này cũng đều bị mất mùa do mưa trái vụ. Hơn nữa, vụ muối năm nay ở phía Nam cũng sắp hết mùa. Từ đầu vụ đến nay, đơn vị chúng tôi mới thu mua được 1.000 tấn muối, bằng 1/5 kế hoạch thu mua cả năm. Theo dự báo, với tình hình thời tiết diễn biến phức tạp, việc khan hiếm muối mang tính chất toàn quốc như hiện nay thì khả năng giá muối từ nay đến cuối vụ vẫn còn ở mức cao.